نگاهی به نمایش «زنان میمون دژ»

مرگ شرافت مندانه بهتر از زندگی خفت بار

«زنان میمون دژ» عنوان نمایشی است نوشته نعمت الله اسدی مرام که گروه تئاترسایای اردبیل با کارگردانی آرزومهری، روزهای هفدهم تا بیست و یکم تیرماه جاری در تالار شمس عطار اردبیلی مجتمع فرهنگی و هنری فدک اردبیل به روی صحنه برده است. آنچه که می خوانید نقدی است بر این نمایش که توسط «اکبر صادقی» از نمایشنامه‌نویسان و کارگردانان اردبیلی نوشته شده است.

به گزارش تئاتر اردبیل، «زنان میمون دژ» عنوان نمایشی است نوشته نعمت الله اسدی مرام که گروه تئاترسایای اردبیل با کارگردانی آرزومهری، روزهای هفدهم تا بیست و یکم تیرماه جاری در تالار شمس عطار اردبیلی مجتمع فرهنگی و هنری فدک اردبیل به روی صحنه برده است. آنچه که می خوانید نقدی است بر این نمایش که توسط «اکبر صادقی» از نمایشنامه‌نویسان و کارگردانان اردبیلی نوشته شده است. هرچند این روزها با توجه به سختی‌ها و مشکلات توان فرسا، به روی صحنه بردن نمایش، کاری بس ارزشمند است، اما هر نقدی از آنجا که با نیت تکامل و تعالی درام نگاشته می‌شود، بهتر است عاری از تعارف باشد. در نگاه کلی و واکنش اولیه می‌توان چنین ادعا کرد که نمایشنامه به جای کارگردان، نمایش را کارگردانی کرده است. این اتفاق در فرایند اجرا زمانی رخ می‌دهد که یا کارگردان بدون رویکرد محتوایی و اجرایی برخاسته از جهان‌بینی و دغدغه بروز و شخصی خود دست به کارگردانی و در واقع تبدیل نمایشنامه به تصویر بر روی صحنه می‌زند یا اینکه کاملا با نمایشنامه‌نویس، از هر لحاظ هم سو می‌شود که در این روش مخاطب همه چیز را از چشم کارگردان می‌بیند. همین نیاز رویکردی در فرایند تبدیل نمایشنامه به اجرا باعث ظهور دراماتورژی می‌شود. دراماتورژی چیزی است که کنش  درام در هر شکل و شیوه‌ای  کهنه‌ای را به زبان و شیوه نو و با قابلیت ارتباط تبدیل می‌کند و درام را از الکنی زبان می‌رهاند. وقتی دراماتورژی صورت نمی‌گیرد، کارگردان تسلیم متن شده و اجازه می‌دهد که نمایشنامه به زبان خود با مخاطب حرف بزند. از طرفی وقتی کارگردانی و نمایشنامه از نظر شکل و محتوا عین هم می‌شود، نقد نمایشنامه برابر با نقد کارگردانی و برعکس نقد کارگردانی برابر با نقد نمایشنامه می‌شود. شاید سوال ایجاد شود که زبان نمایشنامه چرا محکوم به دراماتورژی است؟! پاسخ اینجاست که وقتی کارگردان با تم، موضوع و محتوای یک درام موافق می‌شود باید در مرحله بعد به فکر زبان و شیوه اجرای درام باشد. اگر زبان نمایشنامه با گوش و ذهن تصویرساز مخاطب فاصله داشت آن درام محکوم به دراماتورژی می‌شود. هر چند زبان کهن زیبا باشد اما در بحث زبانشناسی بین فرستنده و گیرنده این زیبایی به نفع سهولت برقراری ارتباط کنار می‌رود. محتوا و موضوع زنان میمون دژ، موضوع آشنای مرگ شرافتمندانه بهتر از زندگی خفت‌بار است. موضوعی که همیشه و در تمامی زمان‌ها قابل باور و پذیرش است. حال این محتوا در قالب  قصه کهن و تاریخی میمون دژ بیان شده و ناگزیر ادبیات گفتاری حماسی و کهن زمان میمون دژ را برمی‌گزیند. اما در اجرا، یکی از نکات مثبت نمایش آغاز مبتنی بر تصویر و موسیقی فضا ساز آن ست که همانا بهترین نوع شروع در پرفورم است. این نکته قوت باعث می‌شود تماشاگر از همان آغاز بدون اینکه درگیر کلمه باشد اتمسفر حاکم را دریابد. حادثه آغازین و هدف ساز اثر، حمله مغول است و نامه تسلیم مغول آغاز بحران اثر. وقتی بحران شروع می‌شود دوراهی معروف انتخاب شکل گرفته و گلابه به عنوان نیروی منفی - آنتاگونیست و سمن رخ به عنوان نیروی مثبت - پروتاگونیست  درام معرفی می‌شود. یکی نماینده تفکر جنگ ومرگ شرافتمندانه و دیگری نماینده تسلیم و زندگی خفت بار مبتنی بر مصلحت! همین برخورد دو نیرو باعث بروز ستیز صوری بین سمن رخ و گلابه می‌شود.این ستیز فزاینده سرانجام موجب مرگ آگاهانه و شرافتمندانه سمن رخ و تحول جهشی وسخت باور گلابه به عنوان تنها نیروی مخالف درام می شود. تحول گلابه تسکینی می شود بر مرگ تراژیک سمن رخ تا پایان خوب زنان میمون دژ ساخته شود. با این همه تلاش کارگردان و بازیگران و عوامل زحمت کش و دوست داشتنی نمایش میمون دژ در سایه گروه سایا بسیار ستودنی بوده آرزوی اجراهایی خوب می‌شود.




مطالب مرتبط

مدیر هماهنگی تئاتر استان‌های اداره کل هنرهای نمایشی اعلام کرد :

تاکنون 36نمایش استانی به جشنواره تئاتر فجر معرفی شده است
مدیر هماهنگی تئاتر استان‌های اداره کل هنرهای نمایشی اعلام کرد :

تاکنون 36نمایش استانی به جشنواره تئاتر فجر معرفی شده است

اتابک نادری مدیر هماهنگی تئاتر استان‌های اداره کل هنرهای نمایشی از حضور ۳۶ اثر نمایشی از ۲۰ جشنواره تئاتر استانی در جشنواره تئاتر فجر خبر داد و گفت به‌زودی نمایش‌های ۱۴ استان دیگر مشخص می‌شود.

|

اجرای نمایش« از شام تا سوریه» در گرمی

اجرای نمایش« از شام تا سوریه» در گرمی

نمایش تعزیه « از شام تا سوریه» به مناسبت اربعین حسینی در شهر گرمی اجرا می‌شود

|

در جشنواره تئاتر استانی آذربایجان غربی

اثرهنرمند اردبیلی به نمایش در می آید
در جشنواره تئاتر استانی آذربایجان غربی

اثرهنرمند اردبیلی به نمایش در می آید

«کافه سایه» نوشته ابراهیم عادل نیا از هنرمندان و نویسندگان اردبیلی در ارومیه به روی صحنه می رود.

|

برای حضور در جشنواره نمایش های آیینی و سنتی

دورخوانی نمایش «کریم آقا» در اردبیل آغاز شد
برای حضور در جشنواره نمایش های آیینی و سنتی

دورخوانی نمایش «کریم آقا» در اردبیل آغاز شد

برای حضور در بخش صحنه ای هیجدهمین جشنواره بین المللی آیینی سنتی، تمرین نمایش«کریم آقا» در اردبیل شروع شد.

|

فراخون پنجمین جشنواره منطقه ای طلوع منتشر شد

فراخون پنجمین جشنواره منطقه ای طلوع منتشر شد

اداره کل بهزیستی استان اردبیل در راستای فعالیتهای خود در زمینه ارائه خدمات رفاهی ، اجتماعی و فرهنگی به معلولین و تلاش در جهت ارتقای سطح کیفی زندگی این گروه از افراد جامعه ،فراخون پنجمین جشنواره منطقه ای تئاتر معلولین «طلوع » را منتشر کرد.

|

بعد از اجرای «اژدر عمی» ،«آی بری باخ»و«ایکی آرواد بیر کیشی »

«قیزقاپیسی،شاه قاپیسی» در اردبیل به  صحنه می‌رود
بعد از اجرای «اژدر عمی» ،«آی بری باخ»و«ایکی آرواد بیر کیشی »

«قیزقاپیسی،شاه قاپیسی» در اردبیل به صحنه می‌رود

نمایش کمدی موزیکال«قیزقاپیسی،شاه قاپیسی» نوشته و کارگردانی سلیم رحیمی مردادماه سال جاری در تالار شمس عطار اردبیلی مجتمع فرهنگی و هنری فدک اردبیل به روی صحنه می رود.

|

رئیس اداره فرهنگ و ارشاداسلامی پارس آباد:

با ثبت‌ پنج گروه نمایش جدید در پارس‌آباد مغان گامی‌ دیگر به سوی گشایش انجمن نمایش برداشته خواهد شد
رئیس اداره فرهنگ و ارشاداسلامی پارس آباد:

با ثبت‌ پنج گروه نمایش جدید در پارس‌آباد مغان گامی‌ دیگر به سوی گشایش انجمن نمایش برداشته خواهد شد

غریب منوچهری رئیس اداره فرهنگ و ارشاداسلامی پارس آباد گفت:با ثبت‌ پنج گروه نمایش جدید در پارس‌آباد مغان گامی‌ دیگر به سوی گشایش انجمن نمایش برداشته خواهد شد.

|

مدیرامور استان های اداره کل هنرهای نمایشی:

با برگزاری جشنواره های تئاتر استانی به شیوه جدید، هنرمندان فرصت بیشتری برای ارائه اثر خود دارند.

اتابک نادری،مدیرامور استان های اداره کل هنرهای نمایشی با اشاره به برگزاری جشنواره تئاترهای در سال 96 گفت:با برگزاری جشنواره های تئاتر استانی به شیوه جدید، هنرمندان فرصت بیشتری برای ارائه اثر خود دارند.

|

دبیراجرایی جشنواره تئاتر استانی اردبیل انتخاب شد

دبیراجرایی جشنواره تئاتر استانی اردبیل انتخاب شد

جاوید رخشانی، به عنوان دبیراجرایی بیست و پنجمین جشنواره تئاتر استانی اردبیل انتخاب شد.

|

با هدف تقویت نما یش نامه نویسی

نخستین مسابقه نمایشنامه‌نویسی کوتاه «گوهر مراد» برگزار می شود
با هدف تقویت نما یش نامه نویسی

نخستین مسابقه نمایشنامه‌نویسی کوتاه «گوهر مراد» برگزار می شود

تئاتر عنوان با هدف تقویت نمایشنامه نویسی ،نخستین مسابقه نمایشنامه‌نویسی کوتاه «گوهر مراد» به صورت درون‌گروهی برگزار می‌کند.

|