در حال بارگذاری ...
آغاز عزاداری ها در اردبیل با برگزاری آئینی باشکوه:

طشت گذاری، آئینی کهن در عشق به حضرت حسین شهید

از مهم ترین آئین های عزاداری در اردبیل، طشت‌گذاری است که به عنوان سنتی کهن، زبانزد خاص و عام است و به عنوان آغازگر رسمی عزاداری‌ها و سوگواری های حضرت اباعبدالله الحسین(ع)، از جایگاه ویژه ای برخوردار است.

ایران تئاتر، اردبیل_سعید نوریان؛ این روزها، کهن شهر تاریخی اردبیل حال و هوای خاصی عاشورایی به خود گرفته است و مردم این دیار با برگزاری کهن آئین طشت گذاری در محلات شش گانه و شعبات تابعه، عشق، سوگواری ها و عزاداری های خود را به صورت رسمی آغاز کرده اند. آیین های عزاداری در کهن شهر دارالارشاد و دارالایمان اردبیل، پیشینه ای دیرینه دارد. عشق و ارادت مردم این دیار به حضرت اباعبدالله الحسین(ع)، زبانزد خاص و عام است و هر ساله هزاران نفر از جای جای ایران اسلامی و از آن سوی مرزها، با حضور در شهر اردبیل، عشق، ارادت و دلدادگی مردم حسینی این شهر را در ایام محرم به تماشا می نشینند و همراه با مردم عزادار این دیار برای حسین(ع) و یاران شهیدش اشک ماتم می ریزند.

آیین‌های عزاداری مردم اردبیل از هشتم ذی‌الحجه، شب شهادت سفیر عشق، حضرت مسلم ابن عقیل آغاز و تا 28 صفر، سالروز رحلت پیامبر گرامی اسلام ادامه می‌یابد. آعازگر دیگر آیین های مربوط به عزاداری در اردبیل، طشت‌گذاری است که به عنوان  سنتی کهن نه تنهاجایگاه و اهمیت خود را از دست نداده، بلکه روزبه روز به شکوه و رونق این آیین افزوده می شود.

مراسم طشت‌گذاری در اردبیل قدمتی چند صد ساله داشته و ریشه در اعتقادات و آداب و رسوم استان دارد،این مراسم به یاد تشنگی حماسه‌سازان واقعه عاشورا انجام می‌شود.

طشت گذاری، تمثیلی از رفع تشنگی عزاداران حضرت امام حسین(ع)در مقابل تشنگی سید و سالار شهیدان است. این مراسم با نظم و ترتیب خاص محلات شش‌گانه اردبیل از سه روز مانده به ماه محرم آغاز می‌شود. این مراسم مذهبی که در جریان برگزاری دهمین اجلاس بین المللی تجلیل از پیرغلامان حسینی در آبانماه ۹۱ در اردبیل به عنوان یک میراث معنوی به ثبت رسمی رسید، از زمان صفویه در اردبیل بطور رسمی اجرا می‌شود و در حال حاضر و به تبعیت از شهر اردبیل به‌عنوان خاستگاه این مراسم معنوی، در شهرهای آذربایجان شرقی و غربی،زنجان و حتی در برخی از استان‌های آذری نشین کشور نظیر گیلان، مازندران و تهران این مراسم باشکوه با حضور عزاداران و دوستداران حضرت اباعبدالله الحسین علیه السلام برگزار می‌شود. اما در اردبیل و روز ۲۷ ذی الحجه دو محله‌ بزرگتر از محلات شش گانه (بر اساس یک تقسیم بندی در حوزه عزاداری، اردبیل شش محله دارد و هریک از این شش محله، دارای شاخه‌هایی است و مساجد و محلات دیگر تابع این شش محله اصلی هستند. تاوار، پیرعبدالملک، سرچشمه، اونچی میدان یا گازران، عالی قاپو و اوچدکان،محلات شش گانه اردبیل را تشکیل می‌دهند) یعنی تاوار و اونچی میدان،طشت‌گذاری می‌کنند.

در روز‌های بیست و هشتم و بیست و نهم ذی الحجه نیز چهار محله دیگر و محلات تابع آن‌ها،آیین طشت گذاری را برگزار می‌کنند. طشت‌های استفاده شده در این مراسم معمولا بسیار قدیمی (و بیشتر موقوفه) از جنس مس یا برنز و بعضی‌های شان بسیار بزرگ هستند. طشت‌ها را از چند روز قبل در محلی آماده می‌کنند و و در روز طشت گذاری، ریش‌سفیدان محل، طشت‌ها را به دوش می‌گیرند و علما و سالخوردگان و بزرگان در جلو و مردم در پشت سر آن‌ها، سینه‌زنان یا زنجیرزنان (هر محله‌ای ابزار عزاداری خودش را دارد) به سمت مسجد محله حرکت می‌کنند. البته در بعضی از منازل هم که صاحب خانه‌اش نیت کرده،مراسم طشت گذاری انجام می‌شود.

ورود طشت به مسجد و حسینیه‌ها و منازل با احترام بسیار زیادی انجام می‌شود و دسته‌ حامل طشت، چندباری در داخل مسجد دور می‌زنند و نوحه‌خوانی می‌کنند و طشت‌ها را در قسمت مخصوصی که در ساختمان مسجد در نظر گرفته شده،قرار می‌دهند و پر از آب می‌کنند. روی طشت‌ها تخته‌ تمییزی قرارداده و روی تخته‌ها،شمعدان‌ها را می‌گذارند و هنگام غروب کنار طشت صف کشیده و فاتحه می‌خوانند. (اصولا صف کشیدن و رعایت ترتیب بزرگتری و کوچکتری در همه‌ عزاداری‌ها از الزامات عزاداری شهر اردبیل است).
این سنت،با الهام از اقدام سالار شهیدان و یادآور رفتار جوانمردانه امام حسین(ع)است؛ واقعه کربلا و بسته شدن فرات به روی امام حسین(ع)و یارانشان و ایثارگری‌های سقای کربلا برای رساندن آب به تشنگان و حماسه آفرینی یارانی که با لبانی تشنه،شهد شهادت را نوشیدند،به یقین قداست و جایگاه والای آب را در فرهنگ شیعیان و به خصوص ایرانیان که از دیرباز نیز از جایگاه خاص و معنوی برخوردار بوده،عمق و وسعت بسیاری بخشیده است تا جایی که انعکاس این امر را در فرهنگ مردم و به خصوص در شکل گیری آداب و رسوم و آیینها شاهد هستیم.
براساس روایتهای تاریخی،در مسیر راه کاروان کربلا قبل از رسیدن به دشت نینوا،سربازان حر بن یزید ریاحی در منطقه ‌ای به نام «زباله» راه بر کاروان امام بسته و حرکت آن را متوقف ساختهاند.
در این محل،سالار شهیدان علیرغم کمبود آب دستور می‌‌دهند طشتها توسط آبهای موجود در مشکها پر شود که هم یاران حسین(ع) و هم سربازان حر از آن استفاده کنند و نیز احشام موجود در هر دو کاروان نیز سیراب شوند.

از قدیم الایام بعضی از مساجد فاتحه‌ مخصوصی داشته و خانواده‌ خاصی هم وارث اجرای آن فاتحه بوده‌اند. این طشت‌های آب در نظر مردم،جلوه‌ مظلومیت و معصومیت حضرت امام حسین(ع) بوده و برخی بر این عقیده‌اند که این طشت‌ها شفا دهنده‌اند و گاهی دخل می‌بندند و دعا می‌کنند و شمعی روشن می‌کنند. طشت‌گذاری به منزله‌ اعلام رسمی سوگواری ماه محرم است. با این مراسم، عملا" عروسی‌ها و جشن‌ها تعطیل می‌شود و تفریحات معمولی کمتر می‌شود. مغازه‌ها و به خصوص مغازه‌های داخل بازار سنتی اردبیل،سیاه پوش می‌شوند و مساجد و تکایا برای برگزاری مراسم آماده می‌شوند. آئین سنتی «طشت‌گذاری» به‌عنوان یکی از آئین‌های عزاداری مختص اردبیل در فهرست آثار ملی کشور ثبت شده است. حسینه اوچدکان،اولین مکانی است که طشت گذاری در اردبیل در این محل برگزار می‌شود. بعد از حسینیه اوچدکان،آئین اصلی طشت گذاری در مسجد جامع اردبیل برگزار می‌شود که زبانزد خاص و عام است.

این مراسم،امسال با شکوه تمام و با حضور انبوه عزاداران و عاشقان حسینی و نیز مهمانانی از دیگر شهرها و استان‌های کشور و با نظم خاصی برگزار شد.




مطالب مرتبط

پس از اجرا در جشنواره تئاتر فجر

نمایش «1320» در تالار شمس عطار اردبیلی اجرا شد
پس از اجرا در جشنواره تئاتر فجر

نمایش «1320» در تالار شمس عطار اردبیلی اجرا شد

هنرمندان گروه تئاتر باربد بیله سوار پس از اجرای نمایش«۱۳۲۰» در جشنواره های استانی، منطقه ای، بین المللی فجر و منطقه ای مرزداران، این اثر نمایشی را روزهای 12،13 و 14 اردیبهشت در تالار شمس عطار اردبیلی مجتمع فرهنگی و هنری فدک اردبیل اجرا کردند.

|

نگاهی به نمایش«تراس»

آینده مال خانه به دوش ها است
نگاهی به نمایش«تراس»

آینده مال خانه به دوش ها است

ابتدا تصور می کنیم که نمایشی در ارتباط با خانواده و یا عشق میان زن و مرد را خواهیم دید اما به زودی مشخص می شود که بحث تنها مربوط به خانواده نیست و مقوله ای است مربوط به تمام دنیا و ارائه یک کاریکاتور تلخی که هر کدام از ما لاجرم درون آن کاریکاتور هستیم والبته همراه «ملالی» که ...

|

مدیر کانون های فرهنگی و هنری مساجد استان اردبیل:

جشنواره شبستان با هدف کشف و پرورش هنرمندان متعهد و انقلابی شکل گرفته است
مدیر کانون های فرهنگی و هنری مساجد استان اردبیل:

جشنواره شبستان با هدف کشف و پرورش هنرمندان متعهد و انقلابی شکل گرفته است

مدیر ستاد هماهنگی کانون‌های فرهنگی هنری مساجد استان اردبیل در جلسه شورای سیاستگذاری تئاتر شبستان، هدف از برگزاری جشنواره تئاتر شبستان را کشف و پرورش استعدادها و تربیت هنرمندان متعهد، مومن و انقلابی عنوان کرد.

|

در مراسمی با حضور رئیس شورای فرهنگ عمومی اردبیل

فرشید سلامت به عنوان چهره سال هنر انقلاب اسلامی تجلیل شد
در مراسمی با حضور رئیس شورای فرهنگ عمومی اردبیل

فرشید سلامت به عنوان چهره سال هنر انقلاب اسلامی تجلیل شد

در مراسمی که با حضور نماینده ولی فقیه در استان و رئیس شورای فرهنگ عمومی اردبیل برگزار شد، از فرشید سلامت هنرمند تئاتر استان به عنوان چهره سال هنر انقلاب اسلامی تجلیل شد.

|

نظرات کاربران